• Łączymy długoletnie i ugruntowane doświadczenie z pasją i energią młodych prawników
  • Podejmujemy śmiałe działania i nieszablonowe rozwiązania dla dobra klienta
  • Rzetelnie i starannie przygotowujemy i prowadzimy powierzone nam sprawy
  • Reagujemy na zagrożenia praworządności i podstawowych wartości demokratycznych
  • Podejmujemy śmiałe działania i nieszablonowe rozwiązania dla dobra klienta
  • Rzetelnie i starannie przygotowujemy i prowadzimy powierzone nam sprawy
  • Łączymy długoletnie i ugruntowane doświadczenie z pasją i energią młodych prawników
  • Rzetelnie i starannie przygotowujemy i prowadzimy powierzone nam sprawy
  • Podejmujemy śmiałe działania i nieszablonowe rozwiązania dla dobra klienta

Ciekawie o prawie - Doręczenia w postępowaniu cywilnym - część pierwsza

Doręczenie jest instytucją, dzięki której strony postępowania mogą zapoznać z treścią pism sądowych. Mimo niskiego stopnia skomplikowania i bardzo dużego znaczenia tych przepisów, wiele osób nadal ma problemy z właściwą ich interpretacją. W kolejnej odsłonie cyklu „Ciekawie o prawie” postanowiliśmy zapoznać Państwa z praktycznymi aspektami doręczeń sądowych w postępowaniu cywilnym. W pierwszej części tego wpisu zwróciliśmy uwagę na podstawowe zasady doręczenia pism sądowych oraz na tzw. doręczenie zastępcze.

 

Przepisy Kodeksu postępowania cywilnego przewidują możliwość dokonywania doręczeń przez operatora pocztowego, osoby zatrudnione w sądzie, komornika lub sądową służbę doręczeniową. Najczęściej stosowaną praktyką jest doręczenie za pośrednictwem operatora pocztowego – obecnie Poczta Polska. Jeżeli stroną jest osoba fizyczna, korespondencję sądową powinna ona odebrać osobiście, a w sytuacji gdy nie ma zdolności procesowej – jej przedstawiciel ustawowy. Osobie prawnej oraz organizacji nie posiadającej osobowości prawnej, pisma i orzeczenia doręcza się organowi uprawnionemu do reprezentacji lub do rąk pracownika upoważnionego do odbioru pism. W przypadku przedsiębiorców i wspólników spółek handlowych, wpisanych do KRS albo CEIDG, doręczeń dokonuje się na adres ujawniony w rejestrze, chyba że strona wskazała inny adres do doręczeń. Korespondencję sądową co do zasady doręcza się w dni robocze. W dni ustawowo wolne od pracy oraz w porze nocnej doręczenie jest możliwe tylko w wyjątkowych wypadkach i za uprzednim zarządzeniem prezesa sądu. Jeżeli chodzi zaś o miejsce doręczenia, to dokonuje się go w mieszkaniu, w miejscu pracy lub tam, gdzie się adresata zastanie. Przepisy przewidują również możliwość doręczenia przesyłek na wskazany adres skrytki pocztowej. Podkreślić należy, że strony i ich przedstawiciele mają obowiązek zawiadamiać sąd o każdej zmianie swego miejsca zamieszkania. Konsekwencją niedopełnienia tego obowiązku co do zasady jest pozostawienie pisma sądowego w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia w sytuacji, gdy nowy adres nie jest sądowi znany. Dla kompleksowego ujęcia tematu warto wspomnieć, że doręczenia żołnierzom zasadniczej służby wojskowej, funkcjonariuszom Policji i Służby Więziennej dokonuje się przez ich organy bezpośrednio przełożone, zaś w przypadku osób odbywających karę pozbawienia wolności – za pośrednictwem zarządu zakładu, w którym dana osoba odbywa karę.

 

Co jednak w sytuacji, gdy doręczenie korespondencji adresatowi bezpośrednio jest niemożliwe ze względu na jego nieobecność w mieszkaniu? Sposób postępowania w takim przypadku określa art. 138 Kodeksu postępowania cywilnego, w którym uregulowane zostało tzw. doręczenie zastępcze. W opisanej sytuacji pismo sądowe może zostać przekazane dorosłemu domownikowi, a gdy go nie ma - administracji domu, dozorcy domu lub sołtysowi. Podkreślić należy, że osoby te mogą odebrać korespondencję sądową za adresata tylko wtedy, gdy nie są one jego przeciwnikami sprawy i podjęły się jej przekazania. W sytuacji, gdy mamy do czynienia z doręczeniem w miejscu pracy, pismo można doręczyć osobie upoważnionej do odbioru pism w danym zakładzie. Wiele obaw może budzić fakt, że doręczenie zastępcze oparte jest na domniemaniu prawidłowości doręczenia. Inaczej mówiąc, w momencie przekazania pisma sądowego w tym trybie, uważa się je doręczone adresatowi w dacie podjęcia go przez dorosłego domownika lub inne osoby wymienione w treści art. 138 Kodeksu postępowania cywilnego. Jednakże w sytuacji, gdy wystąpią problemy z późniejszym odebraniem pisma przez adresata lub nie będzie takiej możliwości, nie pozostaje on bez środków prawnych pozwalających na uniknięcie negatywnych konsekwencji domniemania prawidłowości doręczenia, jak np. uchybienie terminu zawitego. Domniemanie to można obalić wykazując, że wadliwość doręczenia nie powstała z winy adresata i może to stanowić podstawę do przywrócenia terminu.

 

W drugiej części tego wpisu poruszona zostanie tematyka niemożności doręczenia i jej skutków, a także kwestie dotyczące ustanowienia kuratora do doręczeń oraz doręczenia przez wywieszenie ogłoszenia w budynku sądowym.