• Łączymy długoletnie i ugruntowane doświadczenie z pasją i energią młodych prawników
  • Podejmujemy śmiałe działania i nieszablonowe rozwiązania dla dobra klienta
  • Rzetelnie i starannie przygotowujemy i prowadzimy powierzone nam sprawy
  • Reagujemy na zagrożenia praworządności i podstawowych wartości demokratycznych
  • Podejmujemy śmiałe działania i nieszablonowe rozwiązania dla dobra klienta
  • Rzetelnie i starannie przygotowujemy i prowadzimy powierzone nam sprawy
  • Łączymy długoletnie i ugruntowane doświadczenie z pasją i energią młodych prawników
  • Rzetelnie i starannie przygotowujemy i prowadzimy powierzone nam sprawy
  • Podejmujemy śmiałe działania i nieszablonowe rozwiązania dla dobra klienta

Ciekawie o prawie - Doręczenia w postępowaniu cywilnym - część druga

W poprzedniej odsłonie cyklu „Ciekawie o prawie” przybliżyliśmy Państwu podstawowe zasady doręczenia pism sądowych w postępowaniu cywilnym oraz zwróciliśmy uwagę na problematykę tzw. doręczenia zastępcze. Niniejszy wpis poświęcony jest tematyce niemożności doręczenia i jej skutków, a także kwestii dotyczących ustanowienia kuratora do doręczeń oraz doręczenia przez wywieszenie ogłoszenia w budynku sądowym.

 

W praktyce zdarza się, że doręczenie w ogóle nie jest możliwe na podstawie norm podstawowych ani w trybie doręczenia zastępczego. Mamy wtedy do czynienia z tzw. niemożnością doręczenia. W takiej sytuacji, jeżeli doręczenie miało zostać dokonane przez operatora pocztowego, należy wtedy złożyć je w placówce pocztowej, zaś w przypadku innych sposobów doręczeń - w urzędzie właściwej gminy. Musi temu towarzyszyć umieszczenie zawiadomienia o tym fakcie (awizo) w drzwiach mieszkania adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej ze wskazaniem gdzie i kiedy pismo pozostawiono oraz z pouczeniem, że należy je odebrać w terminie siedmiu dni. Po upływie tego terminu, gdy pismo sądowe nie zostało podjęte, czynność zawiadomienia należy powtórzyć. W sytuacji, gdy korespondencja nie zostanie odebrana osobiście przez adresata lub osobę upoważnioną przez nią na podstawie pełnomocnictwa pocztowego, przesyłka zostanie zwrócona do sądu ze skutkiem doręczenia. Taki sam skutek zostanie osiągnięty w przypadku osób prawnych, organizacji i osób fizycznych podlegających obowiązkowi wpisu do odpowiedniego rejestru, bądź ewidencji, jeżeli aktualny adres do doręczeń nie został w tych miejscach ujawniony.

 

Często można spotkać się z sytuacją, w której strona odmawia przyjęcia przesyłki sądowej pozostając w mylnym przekonaniu, że będzie mogła później powoływać się na fakt braku doręczenia korespondencji – szczególnie w przypadku, gdy z faktem doręczenia wiąże się rozpoczęcie biegu terminu do wykonania jakiejś czynności. Należy pamiętać, że taki tok rozumowania jest błędny i w żadnym przypadku nie pozwoli uniknąć negatywnych konsekwencji procesowych. W tym przypadku, korespondencja zostanie niezwłocznie zwrócona do sądu, a doręczenie będzie uznane za dokonane.

 

Omawiając problematykę doręczeń w postępowaniu cywilnym, należy też wspomnieć o instytucji kuratora do doręczeń. Kurator może być ustanowiony przez sąd na wniosek osoby zainteresowanej, jeżeli miejsce pobytu strony postępowania nie jest znane, a ma być jej doręczony pozew lub inne pismo procesowe, które wiąże się z potrzebą podjęcia obrony jej praw. We wniosku o ustanowienie kuratora należy uprawdopodobnić powyższe okoliczności. Dodatkowo, w sprawach dotyczących roszczeń alimentacyjnych, a także ustalenia pochodzenia dziecka i związanych z tym roszczeń, sąd przeprowadza dochodzenie w celu ustalenia miejsca zamieszkania lub pobytu pozwanego. Po ustanowieniu kuratora następuje publiczne ogłoszenie o tym fakcie, które zamieszcza się w budynku sądowym oraz lokalu wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, a w sprawach większej wagi – jeżeli zachodzi taka konieczność – również w prasie. Podkreślić należy, że doręczenie w tej sytuacji staje się skuteczne po doręczeniu korespondencji do rąk kuratora, chyba że sąd uzależni jego skuteczność upływu oznaczonego terminu od chwili wywieszenia obwieszczenia o ustanowieniu kuratora w budynku sądowym.

 

Czasem zdarza się jednak, że ustanowienie kuratora do doręczeń w opisanym wyżej trybie nie jest wymagane. W takiej sytuacji, pisma doręcza się osobie, której miejsce pobytu nie jest znane poprzez wywieszenie w budynku sądowym. Takie doręczenie uznaje się za skuteczne po upływie miesiąca od dnia wywieszenia.

 

Co jednak w sytuacji, gdy tryby szczególne, tj. ustanowienie kuratora do doręczeń lub doręczenie przez wywieszenie w budynku sądowym, zostały zastosowane w sposób nieuzasadniony? Osoby, w stosunku do których zastosowano te tryby, nie pozostają bez środków ochrony. W sytuacji, gdy okaże się, że ich zastosowanie było nieuzasadnione, sąd z urzędu zarządzi doręczenie pisma w sposób właściwy. Należy też pamiętać, że na wniosek osoby zainteresowanej, postępowanie przeprowadzone z udziałem kuratora lub po wywieszeniu pisma w budynku sądowym może zostać przez sąd w miarę potrzeby zniesione.

 

Mamy nadzieję, że nasze wpisy dotyczące problematyki doręczeń w postępowaniu cywilnym pozwolą Państwu na lepsze zrozumienie tej materii, a także rozwieją dotychczasowe wątpliwości. W przyszłości pochylimy się również nad tematyką doręczeń w postępowaniu karnym, administracyjnym oraz sądowo administracyjnym. Tymczasem, życzymy przyjemnej lektury.