Prawo jazdy pana Edwarda L. z Olsztyna zostało zatrzymane z powodu jazdy przez niego pod wpływem alkoholu. Kłopot tylko w tym, że dowody na popełnienie przez niego tego czynu były dosyć wątpliwe.
Olsztyński sąd przychylił się do wniosku policji i zatrzymał prawo jazdy panu Edwardowi za prowadzenie samochodu pod wpływem alkoholu. Niewiele pomogły tu wyjaśnienia z jego strony, iż niczego nie pił, że może zjadł jakieś jabłko albo coś w tym rodzaju, co mogło dać w odczycie policyjnego alkomatu efekt jazdy „po pijanemu”.
Ponieważ ani policja, ani sąd nie chciały owych wyjaśnień słuchać, pan Edward udał się po pomoc do olsztyńskiej kancelarii prawnej mec. Lecha Obary. — Jesteśmy zwolennikami surowego karania pijanych kierowców, powodujących wręcz nieobliczalne szkody oraz osobiste tragedie swoich ofiar – wyjaśnia mec. Obara. — Jednak – toutes proportions gardées – wszystko musi odbyć się zgodnie z prawem oraz zdrowym rozsądkiem. Tym bardziej, że dowody przedstawione przez policję wcale nie są takie „twarde”.
W przygotowanym przez kancelarię zażaleniu na postanowienie Sądu Rejonowego czytamy wręcz o „obrazie przepisu postępowania, mającej wpływ na treść orzeczenia (…) poprzez sprzeczną z zasadami logiki doświadczenia życiowego, a nadto całkowicie dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego”.
Sprawdź, czy uniewinni cię „błąd pomiaru”
— Każde urządzenie mierzące wartości fizyczne czyni to z pewną określoną dokładnością zwaną „błędem pomiaru”. Nigdy zatem nie otrzymamy wyniku ściśle odpowiadającego rzeczywistości a jedynie z takim właśnie marginesem błędu. W przypadku pana Edwarda przedstawione przez policję wyniki badania alkomatem mieszczą się właśnie w tych granicach, podanych przez producenta urządzenia pomiarowego – dodaje mec. Lech Obara. — Świadectwo wzorcowania i instrukcja urządzenia Alco-Sensor IV – jego dokumentacja techniczna – określa dopuszczalny błąd pomiarowy, który dla zawartości poniżej 0,40 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu wynosi +/- 0,01 do +/- 0,02 mg/l. Do tego trzeba dodać/odjąć +/- 2,5% wyniku pomiaru dla wartości równych lub większych niż 0,40 mg/l.
Zatem jeśli urządzenie wskazuje 0,2 mg/l rzeczywista zawartość alkoholu może mieścić się w zakresie 0,18 – 0,22 mg/l.
Dla wyniku 0,5 mg/l błąd wynosi +/- 0,0125 mg/l – zatem rzeczywisty wynik waha się w granicach od 0,4875 – 0,5125 mg/l.
Dla wyniku 1,5 mg/l dopuszczalny błąd to już 0,0375 – zatem zawartość alkoholu we krwi kierowcy waha się od 1,4625 do 1,5375 mg/l.
Jak widać o kwalifikacji czynu decydują tu setne części procenta.
— Zgodnie z zarządzeniem Komendanta Głównego Policji nr 496 z 25 maja 2004 r. pomiar alkoholu w wydychanym powietrzu należy powtórzyć co najmniej raz – kontynuuje mec. Obara.
Nie podpisuj protokołu bez zastanowienia. Poproś o zbadanie krwi, żeby nie stracić samochodu.
A właściwa interpretacja wyników pomiaru alkomatem – oraz ewentualna ich weryfikacja przy pomocy badania krwi – ma dla kierowcy podstawowe znaczenie. Polskie prawo przewiduje graniczne wartości zawartości alkoholu w wydychanym przez kierowcę powietrzu, które powodują wszczęcie postępowania przez organy ścigania. I tak:
1. Stan po użyciu alkoholu: od 0,1 mg do 0,25 mg alkoholu w 1 dm³ wydychanego powietrza – co odpowiada mniej więcej 0,21‰ do 0,525‰ – to wykroczenie, za które grozi m.in. grzywna, areszt i zakaz prowadzenia pojazdów.
2. Stan nietrzeźwości: powyżej 0,25 mg alkoholu w 1 dm³ wydychanego powietrza To już przestępstwo, które może skutkować karą pozbawienia wolności do 3 lat, wysoką grzywną i utratą prawa jazdy na minimum 3 lata. 0,25 mg/dm³ odpowiada około 0,525 ‰ alkoholu we krwi, co jest również granicą stanu nietrzeźwości w badaniu krwi.
3. Zgodnie z przepisami obowiązującymi od 14 marca 2024 roku, przy stężeniu alkoholu we krwi wynoszącym co najmniej 1,5 ‰ czyli 0,714 mg/l, sąd obligatoryjnie orzeka przepadek pojazdu mechanicznego prowadzonego przez sprawcę.
I wracamy do opisanej powyżej kwestii tzw. „błędu pomiaru”, który charakteryzuje każde urządzenie pomiarowe a opisane tam ułamki procenta mogą zadecydować o odebraniu przez sąd pojazdu. I jedynie w szczególnych przypadkach, na przykład ze względu na wyjątkowe okoliczności życiowe, sąd może od owej konfiskaty odstąpić.
Przy czym, jeśli kierowca nie jest właścicielem pojazdu, sąd orzeka przepadek równowartości auta a wprzypadku pojazdu służbowego, orzekana jest nawiązka od 5 tys. sł do 100 tys. zł na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej – znanym także jako Fundusz Sprawiedliwości.
Najpierw poproś jednak o homologację urządzenia, którym Cię zbadano
Kiedy wyniki wskazane przez alkomat są dla Ciebie niekorzystne, tak, jak okazały się być dla pana Edwarda, poproś o homologację tego urządzenia. Homologacja to formalna procedura potwierdzająca, że dane urządzenie spełnia określone normy techniczne i prawne, a jego pomiary są wiarygodne i dopuszczone do użytku w postępowaniach prawnych
Prawdopodobnie patrol policji, który dokonał pomiaru zawartości alkoholu w wydychanym przez Ciebie powietrzu, może tej homologacji nie okazać, bo nawet nie będzie jej miał przy sobie. Kiedy jednak sprawa trafi już na wokandę, poproś sąd, by zażądał tego dokumentu od policji. Wtedy okaże się, czy na pewno przedstawione przez nich wyniki mogą być uznane za dowód w sprawie. Brak ważnej homologacji lub świadectwa wzorcowania może podważyć wiarygodność pomiaru i otworzyć drogę do uniewinnienia lub umorzenia postępowania.
Jak czytamy w instrukcji obsługi alkomatu Alco Sensor IV1, należy go kalibrować co 6 miesięcy lub po 1500 pomiarach. A datę ostatniej kalibracji urządzenia można sprawdzić w dokumentacji urządzenia.
Na przykład napis CAL na ekranie alkomatu oznacza, że urządzenie potrzebuje kolejnej kalibracji. Poza tym pomiar należy powtórzyć kilkakrotnie. Jeśli wyniki są niespójne lub odbiegają od rzeczywistości – np. wskazują na stan upojenia pomimo zachowania abstynencji – może to świadczyć o potrzebie wzorcowania urządzenia. Wtedy należy poprosić o dokonanie badania krwi.
1 https://instrukcjeonline.pl/biuro/alco-sensor-iv-instrukcja-obslugi/