Rozpoczęcie realizacji projektu pt. „Wydanie monografii pokonferencyjnej o współczesnych sposobach upamiętniania prawdy o niemieckim ludobójstwie na terenie okupowanej Polski”

Dzięki wygranemu konkursowi i otrzymanej dotacji, Stowarzyszenie Patria Nostra realizuje kolejny projekt dofinansowany ze środków MSZ w ramach konkursu DYPLOMACJA PUBLICZNA 2021, Komponent III: Dialog polsko-żydowski – wspólne dziedzictwo i przyszłość.

Projekt pt. „Wydanie monografii pokonferencyjnej o współczesnych sposobach upamiętniania prawdy o niemieckim ludobójstwie na terenie okupowanej Polski” będzie realizowany do 15 grudnia 2021 r.

Celem projektu jest dotarcie do niemieckich i żydowskich środowisk opiniotwórczych z polską perspektywą historyczną i prawną na niemieckie zbrodnie popełnione podczas II wojny światowej na terenie okupowanej Polski. Planujemy też zaprezentowanie polskiego nowoczesnego dorobku historycznego i muzealniczego w zakresie dokumentowania wspólnej historii z okresu II wojny światowej. Ważnym aspektem jest też poszerzenie wiedzy wśród międzynarodowej opinii publicznej (w szczególności wśród Niemców) na temat ofiar poniesionych przez Polaków w okresie II Wojny Światowej i sprawstwie Niemiec w zbrodni Holokaustu.

Projekt realizowany będzie w Polsce i w Niemczech (Olsztyn i Berlin).

Projekt zakłada wydanie wspólnie z partnerem zagranicznym – Touro College Berlin – monografii pokonferencyjnej (konferencja „Zbrodnie niemieckie na terenie okupowanej Polski“ współfinansowana ze środków MSZ w ramach konkursu Dyplomacja Publiczna 2020 – nowa edycja, która odbyła się w listopadzie 2020r.). Autorami będą prelegenci, biorący udział w konferencji, a reprezentujący panele: prawny, historyczny oraz muzealniczy. Monografia będzie wydana w języku polskim i niemieckim w wydawnictwie Metropol-Verlag Berlin (cenione wydawnictwo naukowe specjalizujące się w publikacjach z okresu II wojny światowej) w nakładzie 300 egzemplarzy (10 artykułów po 30 stron każdy plus przedmowa). Zakładamy też promocję publikacji w siedzibie naszego partnera w Berlinie, który nieodpłatnie użyczy nam salę – spotkanie młodzieży Touro College i dziennikarzy z autorami (w razie obostrzeń promocja odbędzie się zdalnie jako spotkanie on line, przy czym łącza także będą udostępnione przez naszego partnera, co znakomicie sprawdziło się podczas listopadowej konferencji).

Monografia będzie skierowana do historyków zajmujących się historią II Wojny Światowej oraz do młodzieży akademickiej. Promocja zakłada udział 10 autorów plus około 100 osób ze środowiska naukowego, akademickiego, mediów.

Partnerem projektu jest Touro College – międzynarodowa uczelnia, która prowadzi w swoim berlińskim campusie kierunek „Studia nad Holokaustem”, kierowany przez prof. Stephana Lehnstaedta, badacza niemieckich zbrodni na Żydach i Narodzie Polskim. Jest to kuźnia kadr dla niemieckich i europejskich muzeów oraz miejsc pamięci.

Niezwykle istotny jest rozwój doktryny prawnej pozwalającej skutecznie walczyć z wadliwymi kodami pamięci na gruncie prawa. Dzięki wsparciu Ministerstwa Spraw Zagranicznych, a wcześniej Instytutu Pamięci Narodowej, udało nam się skupić wokół Stowarzyszenia wybitnych prawników, politologów i historyków, a nasze działania mają silne wsparcie merytoryczne

– podkreśla mecenas Lech Obara, prezes Stowarzyszenia Patria Nostra.

Taką właśnie nazwę – Wadliwe Kody Pamięci – nosi strona internetowa, dedykowana projektom, realizowanym przy wsparciu MSZ.

Na stronie na bieżąco uzupełniane będą informacje o „polskich obozach” jako wadliwych kodach pamięci. Strona będzie również promowała kształtowanie prawidłowego kodu pamięci, czyli „Auschwitz był niemiecki”. Znajdą się też na niej informacje o powstającej publikacji, wywiady z autorami, materiały audio i video oraz relacja z promocji monografii.

Aneta Markowska

Sekretarz Stowarzyszenia Patria Nostra

Konsument pod ochroną

Zenon Baranowski

Wzmocnienie praw konsumentów przewidują zmiany w prawie przygotowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości.

Obszerny projekt zmian w postępowaniu cywilnym przed sądami przewiduje przede wszystkim wprowadzenie specjalnego, odrębnego postępowania z udziałem konsumentów oraz generalnie zwiększenie zakresu ich ochrony. Ministerstwo Sprawiedliwości podkreśla, że jest to przejaw „wyjścia naprzeciw oczekiwaniom środowiska konsumentów co do zwiększenia zakresu ochrony ich praw”.

Jedną z istotnych zmian jest możliwość prowadzenia procesu w sądzie właściwym dla miejsca zamieszkania konsumenta, a nie przedsiębiorcy. „Możliwość wytoczenia powództwa przez sąd właściwy dla miejsca zamieszkania konsumenta ułatwia konsumentom realizację prawa do sądu” – czytamy w uzasadnieniu projektu. – Zmiany, które wprowadzamy, mają przybliżyć fizycznie sąd do konsumenta – wskazuje w rozmowie z „Naszym Dziennikiem” dr hab. Marcin Warchoł, wiceminister sprawiedliwości, odpowiedzialny za tę nowelizację. Minister tłumaczy, że jest to dalszy ciąg przepisów zwiększających ochronę konsumenta, które zostały opracowane w resorcie sprawiedliwości. Zaznacza, że zwiększanie sprzedaży towarów czy usług przez internet wymaga pogłębiania ochrony konsumentów. Istotnym aspektem jest to, że konsumenci z założenia są słabszą stroną umów, nie dysponują np. zespołami prawników czy ekspertów, dlatego gdy dojdzie do sporu, należy wzmocnić ich sytuację w sądach.

Szybsze postępowanie

Inne rozwiązania dotyczące konsumentów przewidują też przyśpieszenie postępowania przed sądami. Służyć ma temu m.in. obowiązek przedstawiania przez przedsiębiorcę materiału dowodowego na początku postępowania. – Przedsiębiorca będzie zobowiązany do tego, aby już na początku postępowania, w pierwszym piśmie procesowym, przedstawił wszystkie dowody, pod rygorem ich pominięcia w sądzie. To poprawia sytuację konsumenta, który nie będzie zaskakiwany w toku procesu np. nowymi dowodami – wyjaśnia wiceminister sprawiedliwości.

Inny element to położenie nacisku na mediacje, polubowne załatwienie sporu między przedsiębiorcą a konsumentem, bez konieczności pójścia do sądu. Takie dążenia ma wzmocnić sankcja wobec przedsiębiorcy, który uchyla się od polubownego załatwienia sprawy, w postaci możliwości nałożenia na niego kosztów procesu, a nawet ich podwyższenia, niezależnie od wyników sprawy. – Ten aspekt finansowy ma zachęcić do mediacji, do polubownego załatwienia sprawy, żeby do sądu iść w ostateczności – mówi dr hab. Marcin Warchoł.

– Są to działania pozytywne umacniające prawa konsumentów – ocenia w rozmowie z „Naszym Dziennikiem” mec. Lech Obara. Zwraca uwagę, że to kolejne kroki ze strony Ministerstwa Sprawiedliwości zmierzające do umocnienia pozycji konsumentów w sądach i zwiększenia ich ochrony.

Radca prawny wskazuje, że szczególnie cenne są takie rozwiązania, jak możliwość rozłożenia kosztów sądowych na raty oraz proces w miejscu zamieszkania konsumenta. – Rozłożenie kosztów sądowych na raty to są bardzo interesujące zmiany, to urealnia nam prawo do sądu – zauważa mec. Obara. – Z kolei proces w miejscu zamieszkania konsumenta pozwoli obniżyć jego koszty – akcentuje.

Prawnik postuluje jednak – w sytuacji nałożenia na przedsiębiorców istotnych obowiązków proceduralnych – wyłączenie z ich kategorii małych rodzinnych gospodarstw wiejskich, nad czym pracuje ministerstwo rolnictwa. – To przemawia za tym, żeby do grupy konsumentów dołączyć również małe rodzinne gospodarstwa rolne – konstatuje mec. Obara.

Niepotrzebna komplikacja

Jednak nie wszystkie propozycje zmian w prawie prawnicy oceniają pozytywnie. – Możliwość wyboru właściwości miejscowej sądu przez konsumenta, także poprzez wybór sądu właściwego dla jego miejsca zamieszkania, wydaje się dobrym pomysłem, natomiast tworzenie nowego odrębnego trybu to kolejne komplikowanie i tak już skomplikowanej procedury rozstrzygania sporów cywilnych – tłumaczy dr Paweł Bała, adwokat. – Obowiązek powoływania wszystkich twierdzeń i dowodów w pozwie lub w odpowiedzi na pozew przez przedsiębiorcę (prekluzja dowodowa) oceniam pozytywnie, ale nie ma potrzeby tworzyć nowego postępowania odrębnego, by osiągnąć taki skutek – konstatuje.

W ocenie resortu sprawiedliwości projekt ma uprościć obowiązujące procedury, co przełoży się na zmniejszenie obciążenia sądów pracą i skrócenie czasu trwania postępowań. „Celem zmian jest także ułatwienie stronom i pełnomocnikom kontaktu z sądem, ułatwienie konsumentom dochodzenia swoich praw na drodze sądowej oraz wypełnienie luk w obowiązującym prawie” – podkreśla MS w uzasadnieniu. Projekt jest obecnie na etapie konsultacji i opiniowania. Według ministra Marcina Warchoła powinien on zostać przyjęty przez Sejm na początku przyszłego roku.